Сколькл человек пострадали во время сталинского террора? Одни говорят «миллион», другие говорят «5 миллионов», третьи говорят «30 миллионов». О результатах современных российских исследований - беседа в передаче цикла «Именем Сталина» (радио «Эхо Москвы»). |
|
 Усе, хто чуў, як чытала свае вершы Ларыса Геніюш, адзінадушна прызнаюць за ёй яшчэ і акторскі талент. На жаль, запісаў голасу паэткі засталося няшмат, да таго ж, ня ўсе яны добрай якасьці. Але цуды працягваюць здарацца, паколькі ня толькі рукапісы не гараць, але і плёнкі ня тлеюць. Перад стагодзьдзем Геніюш у прыватным архіве адшукаўся паўгадзінны запіс паэтычнага пасланьня сябрам, зроблены трыццаць гадоў таму мастацтвазнаўцай Валянцінай Трыгубовіч. |
Што для вас свабода? |
Адна з найстарэйшых удзельніц беларускага адраджэнскага руху, вязень савецкіх ГУЛАГаў. Нарадзілася 24 лютага 1927 году на Слонімшчыне. З восенi 1941-га вучылася ў Слонiмскай беларускай гiмназіi, дзе ўступіла ў Саюз Беларускай Моладзі. У сьнежні 1944-га пад час масавых арыштаў сяброў СБМ у Слонiме перайшла на нелегальнае становiшча, потым пераехала да сваякоў у Казахстан, дзе ў 1949-м была арыштаваная. Засуджаная да 25 гадоў папраўча-працоўных лягераў і 5 гадоў пазбаўленьня правоў. Пасьля вызваленьня ў 1956-м вярнулаcя на радзіму, працавала на гаспадарцы ў Слонімскім р-не, потым перабралася ў Менск. З-за свайго лягернага мінулага была абмежаваная ў магчымасьцях выбару месца работы. Аўтарка трох кнігаў вершаў і ўспамінаў. Жыве ў Калодзiшчах пад Менскам. Электронныя вэрсіі гістарычных дакумэнтаў пра Катынь апублікаваныя на афіцыйным сайце Фэдэральнага архіўнага агенцтва Расейскай Фэдэрацыі («Росархив»). Беларускія дасьледчыкі станоўча ацэньваюць такое рашэньне і кажуць, што ў беларускіх архівах таксама могуць захавацца сьляды гэтай справы. На сайце расейскай дзяржаўнай установы зьявіліся дакумэнты з гэтак званай «Асаблівай тэчкі нумар 1», што захоўваліся ў закрытым архіве Палітбюро ЦК КПСС як справа асаблівай важнасьці. Рашэньне апублікаваць іх прыняў прэзыдэнт Расеі Дзьмітры Мядзьведзеў. |
 Сёлета 9 жніўня будзе адзначацца і 100-гадовы юбілей выдатнай паэткі, якая памерла 7 красавіка 1983 году. З гэтай нагоды 2010 год быў абвешчаны 5-м зьездам беларусаў сьвету годам Ларысы Геніюш. Госьцем ранішняга эфіру “Свабоды” быў паэт і журналіст Міхась Скобла. |
 Інфармацыю пра масавыя магілы ў Катынскім лесе ўпершыню агучылі гітлераўцы 13 красавіка 1943 году. Аднак савецкая прапаганда пераконвала, што масавае забойства зьдзейсьнілі фашысты. |
 Жалобныя ўрачыстасьці 70-годзьдзя забойства польскіх афіцэраў у Катынскім лесе выклікалі ў Польшчы вялікія эмоцыі. |
 Былы палітзняволены Сяргей Ханжанкоў распавёў пра рэжым у мардоўскіх вязніцах, як адміністрацыя спрабавала пасварыць дысідэнтаў са «здраднікамі Радзімы» і чаму двое беларусаў былі самымі вядомымі на ўвесь лагер. |
 70 гадоў таму Іосіф Сталін і ягоныя паплечнікі падпісалі карт-бланш на здзяйсненне Катынскага злачынства. Цягам вясны 1940 г. карнікі НКВД расстралялі больш за 20 тыс. чалавек – пераважана афіцэраў польскага войска, а таксама прадстаўнікоў цывільнага насельніцтва, якія трапілі ў палон ці былі арыштаваныя пасля верасня 1939 г. Сярод расстраляных было нямала ўраджэнцаў Заходняй Беларусі. |
