 У нядзелю 4 ліпеня адышоў у лепшы свет Іван Цімафеевіч Апет, шчыры беларускі патрыёт, вязень сталінскага ГУЛАГу, сведка і ўдзельнік драматычных падзеяў, што разгортваліся на Беларусі падчас Другой сусьветнай вайны. |
06 ліпеня 2010 | Навіны, Грамадзтва, Асобы, Палітычныя і грамадзкія асобы | Каментароў: 1 |
 Удзельніца пасьляваеннага антысавецкага падпольнага руху. Нарадзілася ў 1928 годзе ў мястэчку Гарадзея на Нясьвіжчыне. Падчас нямецкай акупацыі вучылася ў Нясьвіскай настаўніцкай сэмінарыі. У 1949 годзе арыштаваная па справе «Саюзу змаганьня за незалежнасьць Беларусі». Засуджаная на 10 гадоў лягераў і 5 гадоў пазбаўленьня правоў. Пасьля вызваленьня ў 1955 годзе вярнулася ў Беларусь. Рэабілітаваная ваеннай калегіяй Вярхоўнага суду БССР 24.8.1967. Жыве ў родным мястэчку Гарадзея. |
08 мая 2010 | Асобы, Палітычныя і грамадзкія асобы | Каментароў: 0 |
 Нарадзілася 24 сьнежня 1926 году ў вёсцы Азярава Відзаўскага раёну Полацкай вобласьці ( цяпер Браслаўскі раён Віцебскай вобласьці). У 1943 годзе, падчас навучаньня ў Пастаўскай настаўніцкай сэмінарыі, увайшла ў шэрагі Саюзу Беларускай Моладзі (СБМ). |
12 красавіка 2010 | Асобы | Каментароў: 0 |
Нарадзілася 09.08.1910 г. у маёнтку Жлобаўцы Ваўпянскай воласці Гарадзенскага павета (цяпер Ваўкавыскі раён Гарадзенскай вобласці) у сялянскай сям'і. Скончыла Ваўкавыскую польскую гімназію (1928). У 1937 г. выехала ў Прагу, дзе жыў і вучыўся ва ўніверсітэце яе муж Янка Геніюш. Уключылася ў жыццё беларускай эміграцыі, у дзейнасць урада БНР (нейкі час была яго сакратаром). У час нямецкай акупацыі друкавалася ў газетах «Раніца», «Беларускі работнік», у часопісе «Новы шлях» і інш. У 1948 г. арыштавана і перавезена ў Менск. Судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР асуджана на 25 гадоў зняволення ў папраўча-працоўных лагерах. Камісія Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30.05.1956 г. абвінавачванне прызнала абгрунтаваным, але тэрмін пакарання быў зменшаны да 8 гадоў. Пераехала ў пасёлак Зэльву, што на Гарадзеншчыне, дзе жыла, не прыняўшы савецкага падданства. У беларускім савецкім друку выступала з 1963 г.
Памерла 07.04.1983 г. |
Ларыса Геніюш - беларуская паэтка, праваслаўная хрысціянка, пакутніцы камуністычнага ГУЛАГу. У Геніюш Празе была сакратаркай Ураду Беларускай Народнай Рэспублікі на эміграцыі, да канца жыцьця заставалася грамадзянкай БНР, не прыняўшы савецкага падданства.16 верасьня 2008 | Ларыса Геніюш, Дзеячы культуры | Каментароў: 0 |
 Ханжанкоў Сяргей Мікалаевіч, вязень сталінскіх лагероў, арганізатар "групы Ханжанкова" (1962-1963 гг.), якая мела на мэце падарваць радыёглушак у Менску.Нарадзіўся 13 сакавіка 1942 г. у пасёлку Усць-Уціны Магаданскай вобласці ў сям'і былых палітзняволеных (бацька быў асуджаны ў 1935 г., дзед па матчынай лініі - у 1929 г.). Выхоўваўся ў антысавецкім духу, як успамінаў сам Сяргей Мікалаевіч, «з маленства разумеў, хто галоўны віноўнік усіх нашых няшчасцяў». Пасля 1955 сям’я Ханжанковых вярнулася ў Мінск, дзе бацька Ханжанкова знайшоў працу па сваёй спецыяльнасці інжынера-аўтадарожніка. З 1959 Сяргей Ханжанкоў студэнт гідратэхнічнага факультэта Беларускага політэхнічнага інстытута. |
19 ліпеня 2008 | Асобы | Каментароў: 0 |
 Канатуш Уладзімер Якаўлевіч, вязень савецкіх лагероў, прапаведнік і вядомы хрысьціянскі пісьменьнік.Нарадзіўся ў 1920 г. у Жыткавіцкім раёне на Гомельшчыне ў сям'і евангельскіх хрысьціянаў. За актыўнае служэнне сярод моладзі і палымяную пропаведзь Евангелля ў Мінску ў 1950 годзе быў арыштаваны органамі КДБ, абвінавачаны ў палітычнай нядобранадзейнасці і асуджаны да 25 гадоў строгіх рэжымных лагераў, дзе яго жыццё не адзін раз падвяргалася смяротнай небяспецы. Сталінскія сатрапы загналі яго ў «змрочныя месцы зямлі», гэта «жытлы гвалту» (Пс. 73:20), каб ён адтуль ніколі не выйшаў. |
18 ліпеня 2008 | Асобы | Каментароў: 0 |
 Яноўскі Сягрей, вязень ГУЛАГу, з 1947 году - кіраўнік беларускага патрыятычнага падпольля ў Маладэчанскай вобласьці.Нарадзіўся ў 1925 г. у вёсцы Залесьсе Вялейскага пав. Віленскага ваяв. (цяпер Вялейскі р-н Менскай вобл.) у сям'і настаўніка, у 1947 быў удзельнікам беларускага патрыятычнага падпольля ў Маладэчанскай вобл. Быў прызначаны Цэнтрам Беларускага Вызваленчага Руху (ЦБВР) кіраўніком гэтага падпольля. У пачатку 1944 удзельнічаў у партызанскім руху. Пасьля вайны працаваў загадчыкам школы ў в. Сачыўкі былога Ільлянскага р-ну Маладэчанскай вобл. З 1947 - удзельнік беларускага патрыятычнага падпольля; у тым жа годзе Цэнтрам Беларускага Вызваленчага Руху быў прызначаны кіраўніком гэтага падпольля на тэрыторыі Маладэчанскай вобл. Арыштаваны савецкімі карнымі органамі 06.08.1947. Засуджаны ваенным трыбуналам войскаў МВД Беларускай Вайсковай Акругі ў Менску 21.11.1947 паводле артыкулаў 63-I і 76 КК БССР да 10 гадоў зьняволеньня і 3 гадоў пазбаўленьня правоў (высылкі) з канфіскацыяй маёмасьці. Пакараньне адбываў у турмах Менску і канцлягерох СССР. |
18 ліпеня 2008 | Асобы | Каментароў: 0 |
 Сікора Віктар Іванавіч, вязень ГУЛАГу, камандзір партызанскага антысавецкага аддзелу на Пастаўшчыне ў 1945 годзеНарадзіўся ў 1925 г., у вёсцы Малыя Апашкі на Шаркоўшчыне, цяпер - Пастаўскі раён. Камандзір партызанскага антысавецкага аддзелу на Пастаўшчыне ў 1945. Скончыў 6 клясаў польскае школы, а пад час нямецкай акупацыі - шасьцімесячныя курсы, пасьля якіх у 1942 паступіў у Пастаўскую настаўніцкую сэмінарыю. Адзін з кіраўнікоў СБМ у Паставах. Зь вясны 1944 - сябра БНП, кіраўнік Пастаўскае філіі партыі. Летам 1944 застаўся ў Беларусі для падпольнай працы. Быў прызваны ў Чырвоную Армію. У лістападзе 1944 дэзэрціраваў, хаваўся ў родных мясьцінах. Вясной 1945 пайшоў у лес, арганізаваў партызанскі аддзел, які налічваў некалькі дзясяткаў чалавек. У жніўні 1945 здаўся савецкім уладам, быў амніставаны. Жыў пад наглядам у роднай вёсцы. Арыштаваны 5 сьнежня 1945, утрымліваўся ў Вялейскай турме. Быў асуджаны паводле арт. 63-I КК БССР да 10 гадоў пазбаўленьня волі з паражэньнем у правох на 5 гадоў. Працаваў на капальнях золата ў Якуціі, пасьля - у тайшэцкім «Азерлагу». У Беларусь вярнуўся напрыканцы 1954. Жыў ў в. Малыя Апашкі. |
18 ліпеня 2008 | Асобы | Каментароў: 0 |
 Козак Кастусь, вязень ГУЛАГу, адзін з кіраўнікоў штабу паўстанцаў палітычных зьняволеных у Нарыльскім ГУЛАГу (25 траўня 1953 году)Нарадзіўся ў 1925 г. у вёсцы германавічы Шаркоўшчынскага раёну. У 25-гадовым узросьце «за нацыяналізм» быў сасланы у Нарыльскі выпраўленчы лягер: «ворагам народа» ён быў прызнаны за тое, што з 1942 да 1944 году выкладаў беларускую мову ў школах акупаванай Шаркоўшчыны. Разам з батальёнам Арміі Краёвай спадар Козак перайшоў у Польшчу, дзе трапіў ў Дальвіцкую школу абвэру, якая рыхтавала дывэрсантаў для барацьбы з партызанамі. У мястэчку Чырвона Лодзь, так і ня браўшы ўдзелу ў баявых дзеяньнях, сустрэў заканчэньне вайны. |
18 ліпеня 2008 | Асобы | Каментароў: 0 |
 Дубовік Юрась, вязень ГУЛАГу, адзін з адраджэнцаў беларускага школьніцтва ў Маладэчне пад нямецкай акупацыяй, стваральнік і кіраўнік Саюзу беларускай моладзі ў Красным.Усё дзяцінства і юнацтва Юрася Дубовіка прайшло ў Заходняй Беларусі, акупаванай Польшчай. 17 верасьня 1939 году польскую мяжу з усходу перайшлі савецкія войскі, улада якіх доўжылася менш за два гады да акупацыі Беларусі немцамі. У гэты час Юрась прымае актыўны ўдзел у стварэньні беларускае школы. У 1943 годзе ён арганізаваў і ўзначаліў філію “Саюзу беларускае моладзі”, патрыятычнай моладзевай арганізацыі, створанай 22 чэрвеня 1943 году на акупаванай тэрыторыі. Мэтаю СБМ было ўзгадваньне пасьлядоўных будаўнікоў Беларусі, патрыятычнае выхаваньне моладзі, выкараненьне рабскай псыхалёгіі, разьвіцьцё пачуцьця нацыянальнай годнасьці, грамадзкага абавязку, адукацыі, працавітасьці і г.д. |
18 ліпеня 2008 | Асобы | Каментароў: 0 |
